เอสเอ็มอีในระบบแฟรนไชส์
Written by คุณพีระพงษ์ กิติเวชโภคาวัฒน์
เป็นธรรมดาที่การขยายธุรกิจในแนวทางของเอสเอ็มอี นักลงทุนมักจะเลือกกระจายความเสี่ยงในรูปของสาขา ไม่โหมทำจุดใดจุดหนึ่งให้เป็นการลงทุนขนาดใหญ่ แต่กระจายการลงทุนหรือร้านค้าออกไปกินพื้นที่ให้กว้างขึ้น พอร้านใดไม่ดีก็เปิดเป็นจุดๆ ไป
การแตกสาขา นอกจากจะช่วยในเรื่องขยายธุรกิจของผู้ประกอบการแล้ว ยังเป็นช่องทางต่อการเพิ่มโอกาสทางธุรกิจด้วย โดยวิธีที่กำลังเป็นที่นิยมก็คือ การสร้างระบบแฟรนไชส์
ระบบแฟรนไชส์ เป็นระบบที่ขายสิทธิให้กับผู้ที่สนใจเปิดธุรกิจในแบบเดียวกับบริษัทแม่ โดยจ่ายค่าตอบแทนในรูปแบบต่างๆ เพื่อเป็นค่าดำเนินการ หรือค่าพัฒนาสินค้าของเจ้าของลิขสิทธิ์ แลกกับการลดความเสี่ยงในการลงทุน เพราะมีแนวทาง วิธีทำธุรกิจ และมีผู้คอยช่วยเหลือด้านสินค้าและการบริหารงานให้
อย่างไรก็ตาม อัตราการประสบความสำเร็จของผู้ที่กระโดดเข้าสู่ระบบแฟรนไชส์ในประเทศไทยนั้นยังถือว่าต่ำมาก จึงขอเตือนนักธุรกิจที่ต้องการนำระบบแฟรนไชส์เข้ามาเป็นเครื่องมือการตลาดเพื่อขยายธุรกิจ ต้องเข้าใจเสียก่อนว่าระบบแฟรนไชส์ไม่ใช่เรื่องง่ายที่ทุกคนจะทำได้ และไม่ใช่แค่การขายสูตรลับ หรือเพื่อต้องการใช้เป็นแหล่งระดมทุนเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของการสร้างระบบธุรกิจทั้งระบบขึ้นมา
การสร้างความพร้อม ต้องประกอบไปด้วยความสำเร็จที่พิสูจน์ได้ ถ้าไม่อย่างนั้นก็อย่าเพิ่งเริ่มนำคำว่าแฟรนไชส์มาใช้ในธุรกิจ
ก่อนเริ่มระบบแฟรนไชส์ควรถามตัวเองก่อนว่า พร้อมหรือยัง ธุรกิจที่ทำอยู่ประสบความสำเร็จ เข้มแข็งแล้วหรือไม่
ถ้าคำตอบที่ได้ยังไม่แน่ใจ 100% แนะนำว่า การขยายธุรกิจยังมีอีกหลายวิธีให้เลือกใช้ อาจเริ่มด้วยการหาตัวแทนจำหน่าย สร้างระบบเอเยนต์ กระจายสินค้าเข้าสู่ระบบการค้าปกติ
หากต้องการหาเงินทุนเพื่อขยายกิจการ สามารถเริ่มจากหาผู้ร่วมทุน จนถึงการกู้ยืมจากระบบการเงินต่างๆ ถึงจะดูยาก แต่เปรียบเทียบกับระบบแฟรนไชส์แล้ว ง่ายกว่ากันเยอะ
ถึงใครจะเถียงว่า ระบบแฟรนไชส์ไม่ยากอย่างที่คิด ผมก็เห็นด้วยว่าไม่ยากจริงๆ ที่จะเริ่มต้น แต่มันยากตรงที่จะทำให้แฟรนไชส์ของเราอยู่ยังไงให้ไปได้ตลอดรอดฝั่ง
ไม่ใช่ 3 ปีร่อแร่ 5 ปีตายจาก ต้องคำนึงถึงคนที่นำเงินมาซื้อแฟรนไชส์เราด้วย อุตส่าห์ไว้ใจมาลงทุนกับเรา เชื่อว่าเขาก็คงอยากอยู่กับเราไปนานๆ เพราะคิดว่าเรานำความสำเร็จมากระจาย ไม่ใช่กระจายความล้มเหลว
สำหรับผู้ที่มุ่งมั่นและมั่นใจในความสำเร็จของตัวเองเต็มเปี่ยม พร้อมผันตัวสู่ระบบแฟรนไชส์แล้ว ก่อนอื่นต้องสร้างระบบงานของตัวเองก่อน อาทิ สร้างคู่มือการทำงาน สร้างรูปแบบการทำงานของสาขา สร้างวิธีฝึกอบรม สร้างระบบการจัดเก็บข้อมูล มีตัวอย่างหน้าร้าน ที่ขาดไม่ได้คือ ทีมงาน
จากนั้นวางรูปแบบการสร้างตลาด ขั้นแรก สร้างความรับรู้ การมีอยู่ของกิจการ สินค้า และแบรนด์ของเรา มุ่งตรงเข้าสู่กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย ไม่ใช่การหว่านข้อมูลสู่คนหมู่มากแบบไร้ทิศทาง
ถัดมาคือ สร้างความต้องการลงทุน ผ่านการให้ข้อมูล ข่าวสาร จัดกิจกรรม นิทรรศการ ออกงานแสดงสินค้าต่างๆ ชูจุดเด่น สร้างแรงจูงใจ ทำไมต้องเลือกลงทุนกับเรา
มีข้อน่าสังเกตว่า ผู้ที่สนใจลงทุนแฟรนไชส์ของเรา มักจะเป็นลูกค้าประจำที่ชอบผลิตภัณฑ์ และติดตามวิธีทำงานของร้าน หรือรู้จักตราสินค้า มีข้อมูลของบริษัทอยู่พอสมควร จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่เราต้องเพิ่มการสื่อสารให้มากขึ้น และเริ่มต้นจากกลุ่มเป้าหมายใกล้ตัว วางตำแหน่งให้ชัด จะเน้นกลุ่มเป้าหมายในกรุงเทพฯ ต่างจังหวัด
การระบุกลุ่มเป้าหมายได้ละเอียดเท่าไร จะทำให้เข้าใกล้กลุ่มนักลงทุนที่ตรงกับธุรกิจเรามากเท่านั้น แต่ต้องคัดสรรคุณสมบัติเฉพาะรายให้รอบคอบ ผ่านการสัมภาษณ์ ตรวจสอบฐานะการเงิน เป็นต้น
ต้องพิจารณากันให้ดี รับเข้ามาเป็นคู่ธุรกิจแล้วจะต้องช่วยเสริมส่งซึ่งกันและกันไปสู่ความสำเร็จ
ส่งท้ายอีกสักที!!! ระบบแฟรนไชส์นั้น เขาขายกันที่ระบบงาน ต้องวางโครงสร้างธุรกิจให้ง่าย สะดวก ถึงจะขยายสาขาได้ ส่วนการแจ้งเกิด ต้องใช้ระบบการตลาดนำ และยืนยงอยู่ได้ด้วยแผนประชาสัมพันธ์ ควบคู่กับผลประโยชน์ที่ลงตัวของสมาชิกในระบบ
แววคน (พร้อม) รวย
ลักษณะของคนที่จะประสบความสำเร็จในการซื้อแฟรนไชส์ มีสิ่งบ่งบอกได้ ดังนี้- มีความมั่นใจในตัวเอง มุ่งมั่นเรียนรู้ เป็นความจำเป็นอย่างมาก เนื่องจากผู้ซื้อแฟรนไชส์ หรือแฟรนไชซี ต้องเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของระบบ จะต้องได้รับการฝึกหัด เรียนรู้เรื่องใหม่ๆ ในธุรกิจที่อาจไม่เคยรู้มาก่อน การมุ่งมั่นจะทำให้เรียนรู้ได้เร็ว
- กระตือรือร้นในการทำงาน และเข้าร่วมในกิจกรรมต่างๆ
- มีประสบการณ์ทำงาน จะองค์กรเล็กหรือใหญ่ก็ได้ ขอให้รู้จักทำงานกับระบบองค์กรที่มีขั้นตอน รู้จักงานด้านเอกสารบ้าง การเข้าร่วมประชุมออกความคิดเห็นเรื่องเหล่านี้ในองค์กรจะมีการฝึกการทำงานขั้นต้นให้ผู้ที่เป็นแฟรนไชซี เหมือนการทำงานในองค์กรใหญ่ ดังนั้นประสบการณ์เบื้องต้นในเรื่องดังกล่าว จะทำให้เกิดความเข้าใจและช่วยให้สามารถประสานงานได้ลุล่วงโดยง่าย
- รู้จักพัฒนาบุคลากร เป็นความสามารถที่แฟรนไชซีต้องใช้ เมื่อต้องสร้างทีมงานของตนเองขึ้น การถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องนำไปสร้างบุคลากรใหม่ที่จะเข้ามาร่วมงาน
- เคยเป็นเจ้าของธุรกิจมาก่อน (ไม่จำเป็นเท่าไร) จะทำให้สามารถรับสภาพในสถานการณ์ต่างๆ ได้หลากหลายกว่าผู้ที่ไม่มีประสบการณ์ เช่น การบริหารเงินหมุนเวียน การบริหารลูกจ้าง เป็นต้น
- มีความอดทนต่อความเครียดในการทำงาน ปรับตัวให้ยอมรับกับความเป็นจริงได้ โดยเฉพาะสภาพของการเป็นเจ้าของธุรกิจที่เสี่ยงต่อกำไร ขาดทุน
- มีเงินทุน เพราะการซื้อแฟรนไชส์ใช้เงินลงทุนมากกว่าธุรกิจที่สร้างขึ้นเองทีละเล็กทีละน้อยในระยะแรก เนื่องจากต้องสร้างมาตรฐานคุณภาพสินค้า บุคลากร เครื่องมืออุปกรณ์ นอกจากเงินซื้อระบบแล้ว ต้องมีเงินทุนหมุนเวียนสำรองไว้ด้วย
- มีความสามารถในการรับนโยบาย เข้าใจงานที่ต้องอาศัยการประสานงานระหว่างองค์กรหลายหน่วย ต้องมีความเข้าใจหลักการทำงาน สามารถคิดงานในรายละเอียดต่อเนื่อง เพื่อรองรับนโยบายต่างๆ ให้ได้
- เต็มใจทำงานหนัก ไม่มีธุรกิจใดที่จะประสบความสำเร็จโดยขาดข้อนี้
- มีความสามารถในการขาย เพราะธุรกิจแฟรนไชส์ก็คือ การขายสินค้าและบริการ ซึ่งความสามารถในการขายจะทำให้ธุรกิจเจริญเติบโต สร้างลูกค้าต่อเนื่องได้